<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="T16n0717">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 717 分別緣起初勝法門經</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 717 分別緣起初勝法門經</title>
			<author>唐 <name role="" type="person">玄奘</name>譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>2卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">16</idno>.<idno type="no">717</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2023-03-27 22:33:25 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Taishō Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">分別緣起初勝法門經</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Tripitaka Koreana as provided by Mr. Christian Wittern, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Mr. Chen Bo-Xun</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">蕭鎭國大德提供，維習安大德提供之高麗藏 CD 經文，北美某大德提供，陳伯勳大德提供新式標點</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【大】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【宋】</witness>
						<witness xml:id="wit2">【明】</witness>
						<witness xml:id="wit3">【宮】</witness>
						<witness xml:id="wit4">【元】</witness>
						<witness xml:id="wit5">【麗-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit6">【聖乙】</witness>
						<witness xml:id="wit7">【聖】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="1999-10-12T09:45:24">
			CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (99/10/12)
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone n="1" unit="juan"/>
<lb n="0837b18" ed="T"/>
<lb n="0837b19" ed="T"/>
<lb n="0837b20" ed="T"/><cb:docNumber>No. 717 [No. 716]</cb:docNumber><cb:div type="jing">
<lb n="0837b21" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu n="001" type="卷"/><cb:jhead><title>分別緣起初勝法門經</title>卷上</cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0837b22" ed="T"/>
<lb n="0837b23" ed="T"/><byline cb:type="Translator"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0837003" n="0837003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0837003" n="0837003"/><anchor xml:id="beg0837003" n="0837003"/>大<anchor xml:id="end0837003"/>唐三藏法師<name role="" type="person">玄奘</name>奉　詔譯</byline>
<lb n="0837b24" ed="T"/><p xml:id="pT16p0837b2401">如是我聞：</p><p xml:id="pT16p0837b2405" cb:place="inline">一時，薄伽梵在<name role="" type="person">室羅筏</name>住誓多林
<lb n="0837b25" ed="T"/><name role="" type="person">給孤獨園</name>。時有衆多大苾芻衆，在安適堂同
<lb n="0837b26" ed="T"/>集會坐，作如是類往復談論言：「諸大德！世
<lb n="0837b27" ed="T"/>尊曾以無量異門，說十二分甚深緣起，於彼
<lb n="0837b28" ed="T"/>最初宣說無明，以爲緣性。何因緣故，一切
<lb n="0837b29" ed="T"/>煩惱諸行緣中，唯說無明以爲緣性？於此無
<pb n="0837c" ed="T" xml:id="T16.0717.0837c"/>
<lb n="0837c01" ed="T"/>明見何殊勝？」由是因緣便興諍論。</p><p xml:id="pT16p0837c0114" cb:place="inline">于時世尊，
<lb n="0837c02" ed="T"/>遊於天住，以超過人淸淨天耳，聞如是事。於
<lb n="0837c03" ed="T"/>日晚時從宴坐起，詣安適堂，在大衆前敷如
<lb n="0837c04" ed="T"/>常座，結<anchor xml:id="nkr_note_orig_0837004" n="0837004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0837004" n="0837004"/><anchor xml:id="beg0837004" n="0837004"/>加<anchor xml:id="end0837004"/>趺坐，以淸美音吿諸大衆：「汝等
<lb n="0837c05" ed="T"/>何故集此堂中而興諍論？汝等今者，爲何
<lb n="0837c06" ed="T"/>所論於此集會？」</p><p xml:id="pT16p0837c0607" cb:place="inline">時諸大衆白言：「世尊！我等
<lb n="0837c07" ed="T"/>集此，作如是類往復談論言：『諸大德！世尊
<lb n="0837c08" ed="T"/>曾以無量異門<anchor xml:id="nkr_note_orig_0837005" n="0837005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0837005" n="0837005"/><anchor xml:id="beg0837005" n="0837005"/>說<anchor xml:id="end0837005"/>十二分甚深緣起，於彼最
<lb n="0837c09" ed="T"/>初，宣說無明以爲緣性。何因緣故，一切煩
<lb n="0837c10" ed="T"/>惱諸行緣中，唯說無明以爲緣性？於此無明
<lb n="0837c11" ed="T"/>見何殊勝？』世尊！我等由是因緣便興諍論，我
<lb n="0837c12" ed="T"/>等今者爲論是事於此集會。」作是語已。</p>
<lb n="0837c13" ed="T"/><p xml:id="pT16p0837c1301">爾時世尊吿彼大衆：「我有如是分別緣起初
<lb n="0837c14" ed="T"/>勝法門，汝應諦聽極善作意，當爲汝說。云
<lb n="0837c15" ed="T"/>何名爲分別緣起初勝法門？謂十一種殊勝事
<lb n="0837c16" ed="T"/>故，於緣起初，宣說無明以爲緣性。何等十
<lb n="0837c17" ed="T"/>一？謂所緣殊勝、行相殊勝、因緣殊勝、等起
<lb n="0837c18" ed="T"/>殊勝、轉異殊勝、邪行殊勝、相狀殊勝、作業
<lb n="0837c19" ed="T"/>殊勝、障礙殊勝、隨縛殊勝、對治殊勝。」</p>
<lb n="0837c20" ed="T"/><p xml:id="pT16p0837c2001">爾時衆中有一苾芻，從座而起偏袒右肩，合
<lb n="0837c21" ed="T"/>掌禮佛，白言：「世尊！云何無明所緣殊勝？」</p><p xml:id="pT16p0837c2116" cb:place="inline">世
<lb n="0837c22" ed="T"/>尊吿曰：「無明所緣，卽是一切若因若果有
<lb n="0837c23" ed="T"/>衆過患諸雜染品，及以一切若因若果有衆
<lb n="0837c24" ed="T"/>功德諸淸淨品，是名無明所緣殊勝。」</p>
<lb n="0837c25" ed="T"/><p xml:id="pT16p0837c2501">復言：「世尊！云何無明行相殊勝？」</p><p xml:id="pT16p0837c2513" cb:place="inline">世尊吿曰：「如
<lb n="0837c26" ed="T"/>是無明隱覆眞實、顯現虛妄以爲行相。是名
<lb n="0837c27" ed="T"/>無明行相殊勝。」</p>
<lb n="0837c28" ed="T"/><p xml:id="pT16p0837c2801">復言：「世尊！云何無明因緣殊勝？」</p><p xml:id="pT16p0837c2813" cb:place="inline">世尊吿曰：
<lb n="0837c29" ed="T"/>「如是無明，普於一切煩惱雜染、諸業雜染、諸
<pb n="0838a" ed="T" xml:id="T16.0717.0838a"/>
<lb n="0838a01" ed="T"/>生雜染，能作因緣根本依處。云何一切煩惱
<lb n="0838a02" ed="T"/>雜染？謂略有三煩惱品類，普攝一切煩惱雜
<lb n="0838a03" ed="T"/>染，謂無知煩惱、猶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0838001" n="0838001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0838001" n="0838001"/><anchor xml:id="beg0838001" n="0838001"/>預<anchor xml:id="end0838001"/>煩惱、顚倒煩惱。云
<lb n="0838a04" ed="T"/>何一切諸業雜染？謂略有三自相差別（身、語、
<lb n="0838a05" ed="T"/>意業）及三障礙對治差別（謂福、非福及不動
<lb n="0838a06" ed="T"/>業），普攝一切諸業雜染。云何一切諸生雜染？
<lb n="0838a07" ed="T"/>謂略有三依止三受（謂樂及苦、不苦不樂）所
<lb n="0838a08" ed="T"/>起三苦（壞苦、苦苦及以行苦），普攝一切諸生
<lb n="0838a09" ed="T"/>雜染。云何無明普於一切煩惱雜染、諸業雜
<lb n="0838a10" ed="T"/>染、諸生雜染，能作因緣根本依處？謂於諸諦
<lb n="0838a11" ed="T"/>有二種愚，能令一切煩惱雜染，未生而生，生
<lb n="0838a12" ed="T"/>已增廣；及令一切諸業雜染，未生而生，生已
<lb n="0838a13" ed="T"/>積集；亦令一切諸生雜染，未生而生，生已不
<lb n="0838a14" ed="T"/>轉。是故我說如是無明，普於一切煩惱雜染、
<lb n="0838a15" ed="T"/>諸業雜染、諸生雜染，能作因緣根本依處，是
<lb n="0838a16" ed="T"/>名無明因緣殊勝。」</p>
<lb n="0838a17" ed="T"/><p xml:id="pT16p0838a1701">復言：「世尊！云何無明等起殊勝？」</p><p xml:id="pT16p0838a1713" cb:place="inline">世尊吿曰：「謂
<lb n="0838a18" ed="T"/>此無明，或愚當來苦諦所攝後有自體，或愚
<lb n="0838a19" ed="T"/>現法苦諦所攝已得自體，如是愚者，或有能
<lb n="0838a20" ed="T"/>引所引緣起，或有能生所生緣起。此二緣起，
<lb n="0838a21" ed="T"/>卽以愚於當來現法自體無明作等起緣。」</p><p xml:id="pT16p0838a2117" cb:place="inline">復
<lb n="0838a22" ed="T"/>言：「世尊！云何能引所引緣起？」</p><p xml:id="pT16p0838a2212" cb:place="inline">世尊吿曰：「第一
<lb n="0838a23" ed="T"/>無明緣行，行緣識，識緣名色，名色緣六處，六
<lb n="0838a24" ed="T"/>處緣觸，觸緣受，是名能引所引緣起。」</p>
<lb n="0838a25" ed="T"/><p xml:id="pT16p0838a2501">復言：「世尊！云何能生所生緣起？」</p><p xml:id="pT16p0838a2513" cb:place="inline">世尊吿曰：「第
<lb n="0838a26" ed="T"/>二無明緣受，受緣愛，愛緣取，取緣有，有緣
<lb n="0838a27" ed="T"/>生，生緣老死，是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0838002" n="0838002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0838002" n="0838002"/><anchor xml:id="beg0838002" n="0838002"/>名<anchor xml:id="end0838002"/>能生所生緣起。」</p>
<lb n="0838a28" ed="T"/><p xml:id="pT16p0838a2801">復言：「世尊！云何名爲第一無明與其能引所
<lb n="0838a29" ed="T"/>引緣起作等起緣？」</p><p xml:id="pT16p0838a2908" cb:place="inline">世尊吿曰：「謂有一類，愚於
<pb n="0838b" ed="T" xml:id="T16.0717.0838b"/>
<lb n="0838b01" ed="T"/>當來後有自體，卽便發起<anchor xml:id="nkr_note_orig_0838003" n="0838003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0838003" n="0838003"/><anchor xml:id="beg0838003" n="0838003"/>後<anchor xml:id="end0838003"/>有希求。由愚
<lb n="0838b02" ed="T"/>所生後有希求，便於後有見勝功德。若於現
<lb n="0838b03" ed="T"/>法執著可愛、不可愛境，邪分別故，造非福
<lb n="0838b04" ed="T"/>行。彼於資具生貪著故，或於怨憎生瞋恚故，
<lb n="0838b05" ed="T"/>及彼相應不能決了功德過患，放逸愚故，造
<lb n="0838b06" ed="T"/>斯惡行。卽於後世所有過失不能思惟，不
<lb n="0838b07" ed="T"/>能解了行相，無明能作如是非福行緣。若
<lb n="0838b08" ed="T"/>於後有見勝功德，或見出離，便造福行或不
<lb n="0838b09" ed="T"/>動行。彼依敎法或依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0838004" n="0838004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0838004" n="0838004"/><anchor xml:id="beg0838004" n="0838004"/>誨<anchor xml:id="end0838004"/>法，發起思擇及修
<lb n="0838b10" ed="T"/>習故，能造斯行。應知如是思擇修習雖在
<lb n="0838b11" ed="T"/>善心，然不如理作意思惟，故是後有愚癡所
<lb n="0838b12" ed="T"/>引，謂於後有見勝功德，癡覆藏故，及見出
<lb n="0838b13" ed="T"/>離，癡覆藏故。如是非福、福、不動行，障礙對
<lb n="0838b14" ed="T"/>治，與六識身俱生俱滅，能於現在已得生滅
<lb n="0838b15" ed="T"/>異熟識中安置諸行。三種習氣由此方便，攝
<lb n="0838b16" ed="T"/>受後有新生種子。攝受後有新種子故，於當
<lb n="0838b17" ed="T"/>生中所起後有所攝名色、六處、觸、受次第而
<lb n="0838b18" ed="T"/>生。此名色等，於現已得異熟識中，但起因
<lb n="0838b19" ed="T"/>性未有果性，是故但名所引緣起。如是名爲
<lb n="0838b20" ed="T"/>第一無明與其能引所引緣起作等起緣。」</p>
<lb n="0838b21" ed="T"/><p xml:id="pT16p0838b2101">復言：「世尊！云何名爲第二無明與其能生所
<lb n="0838b22" ed="T"/>生緣起作等起緣？」</p><p xml:id="pT16p0838b2208" cb:place="inline">世尊吿曰：「謂有一類，愚
<lb n="0838b23" ed="T"/>於現在已得自體，於六觸處爲緣生受，便
<lb n="0838b24" ed="T"/>起味著。由味著故，希求當來如是類受。由
<lb n="0838b25" ed="T"/>希求故，於追求時便起於取，樂受所起愛爲
<lb n="0838b26" ed="T"/>緣故，發生欲取。言欲取者，謂於諸欲妄分
<lb n="0838b27" ed="T"/>別貪。此爲上首，此爲前行，便有欲界一切
<lb n="0838b28" ed="T"/>煩惱。若復以其苦受爲緣，生無有愛，厭離
<lb n="0838b29" ed="T"/>俱行非理所引，厭離相應，依止此愛，不正
<pb n="0838c" ed="T" xml:id="T16.0717.0838c"/>
<lb n="0838c01" ed="T"/>方便求無有時，卽便發起出離惡見、定期惡
<lb n="0838c02" ed="T"/>見，及此二種所依惡見。由此義故，名愛緣
<lb n="0838c03" ed="T"/>取。若卽以此取爲所依，不離欲貪而命終者，
<lb n="0838c04" ed="T"/>由此諸見及與欲界一切煩惱，名有欲界愛
<lb n="0838c05" ed="T"/>爲緣取。若離欲貪，或離色貪，彼色界愛或
<lb n="0838c06" ed="T"/>無色愛便得生處。彼於色界或無色界煩
<lb n="0838c07" ed="T"/>惱轉時，發起色界、無色界取，由此諸色、無色
<lb n="0838c08" ed="T"/>煩惱及彼諸見，名有色界愛爲緣取，及無色
<lb n="0838c09" ed="T"/>界愛爲緣取。彼由如是愛爲緣取，先得種種
<lb n="0838c10" ed="T"/>行所熏習異熟果識，名爲有取。彼由如是取
<lb n="0838c11" ed="T"/>所攝受，先所積集行等種子，若彼彼處諸愛
<lb n="0838c12" ed="T"/>未斷，卽彼彼處功能現前，能生後有。由彼
<lb n="0838c13" ed="T"/>行等能有當生，能令生有將入現在，故說名
<lb n="0838c14" ed="T"/>有。由彼取力，行等成有。以是爲緣，從此命終，
<lb n="0838c15" ed="T"/>先所引發漸次生起，由此義故，名有緣生。生
<lb n="0838c16" ed="T"/>旣生已，先起時分變異名老，於最後邊命盡
<lb n="0838c17" ed="T"/>名死，由是故名生緣老死。如是名爲第二無
<lb n="0838c18" ed="T"/>明與其能生所生緣起爲等起緣。」</p><p xml:id="pT16p0838c1814" cb:place="inline">復言：「世尊！
<lb n="0838c19" ed="T"/>何緣不說愛取二種能生緣起與行爲緣？」</p>
<lb n="0838c20" ed="T"/><p xml:id="pT16p0838c2001">世尊吿曰：「愛取二種自界所行有分齊故。所
<lb n="0838c21" ed="T"/>以者何？欲界愛取，與彼色界或無色界諸不
<lb n="0838c22" ed="T"/>動行爲等起緣，不應道理，非境界故。如說
<lb n="0838c23" ed="T"/>欲界愛取二種於不動行，如是色界愛取二
<lb n="0838c24" ed="T"/>種於無色界諸不動行，若無色界愛取二種
<lb n="0838c25" ed="T"/>於欲界行或色界行，及以色界愛取二種於
<lb n="0838c26" ed="T"/>欲界行，當知亦爾。」</p>
<lb n="0838c27" ed="T"/><p xml:id="pT16p0838c2701">復言：「世尊！何緣欲界愛取二種，不與非福、福
<lb n="0838c28" ed="T"/>行爲緣？」</p><p xml:id="pT16p0838c2804" cb:place="inline">世尊吿曰：「諸有現前愛非愛境增上
<lb n="0838c29" ed="T"/>力故，發生欲愛起不善根造非福行，一切皆
<pb n="0839a" ed="T" xml:id="T16.0717.0839a"/>
<lb n="0839a01" ed="T"/>由於因於果非福行中不知過患。彼由意樂
<lb n="0839a02" ed="T"/>有過失故，或由加行有過失故，起非福行。如
<lb n="0839a03" ed="T"/>是意樂、加行過失，唯用無明以爲勝緣，非境
<lb n="0839a04" ed="T"/>界愛及不善根。若由欲愛造諸福行，彼信爲
<lb n="0839a05" ed="T"/>依乃造斯行，於死於生起定信故。此愛及取，
<lb n="0839a06" ed="T"/>由信攝伏，我施設爲有覆無記。若法欲界有
<lb n="0839a07" ed="T"/>覆無記，於發諸行無勝功能，以於因果及福
<lb n="0839a08" ed="T"/>行中不知出離，求可愛生造斯福行故，此福
<lb n="0839a09" ed="T"/>行亦唯無明以爲勝緣。」</p><p xml:id="pT16p0839a0910" cb:place="inline">復言：「世尊！何緣色界
<lb n="0839a10" ed="T"/>愛取二種不作色界不動行緣？」</p><p xml:id="pT16p0839a1013" cb:place="inline">世尊吿曰：「諸
<lb n="0839a11" ed="T"/>有未離欲界貪者，色界愛等未得生處。若無
<lb n="0839a12" ed="T"/>生處則無堪能，故非色界不動行緣。如說色
<lb n="0839a13" ed="T"/>界愛取二種，於其色界諸不動行；如是無色
<lb n="0839a14" ed="T"/>愛取二種，於無色界諸不動行，應知亦爾。彼
<lb n="0839a15" ed="T"/>於色界或無色界，有過患身，起有功德作意
<lb n="0839a16" ed="T"/>想見，或依敎法或依誨法，發起如是非理作
<lb n="0839a17" ed="T"/>意，能爲彼界不動行緣。如是所起非理作意
<lb n="0839a18" ed="T"/>無明所引，如是無明由此所起非理作意及
<lb n="0839a19" ed="T"/>果爲伴，能爲彼界不動行緣。是故應知，彼不
<lb n="0839a20" ed="T"/>動行亦唯無明以爲勝緣。復有一類，依無有
<lb n="0839a21" ed="T"/>愛造諸福行或不動行，彼由如是無有愛故，
<lb n="0839a22" ed="T"/>旣於諸有見多過患，豈更悕求當來諸有？然
<lb n="0839a23" ed="T"/>於無有不如實知，由無知故，不得諸有眞對
<lb n="0839a24" ed="T"/>治道。又無知故，於非對治起對治想，造諸
<lb n="0839a25" ed="T"/>福行或不動行。由是道理，如是諸行應知唯
<lb n="0839a26" ed="T"/>用無明爲緣，非愛及取爲諸行緣。」</p>
<lb n="0839a27" ed="T"/><p xml:id="pT16p0839a2701">復言：「世尊！諸所有行，與六識身相應俱有，同
<lb n="0839a28" ed="T"/>生同滅，何緣故說行是識緣？」</p><p xml:id="pT16p0839a2812" cb:place="inline">世尊吿曰：「以
<lb n="0839a29" ed="T"/>六識身與福、非福及不動行相應俱有，同生
<pb n="0839b" ed="T" xml:id="T16.0717.0839b"/>
<lb n="0839b01" ed="T"/>同滅，異熟識中安置諸行熏習種子，引發餘
<lb n="0839b02" ed="T"/>生新異熟識。由此道理，是故宣說行是識緣。」
<lb n="0839b03" ed="T"/>復言：「世尊！何緣名色、六處、觸、受諸分種子，異
<lb n="0839b04" ed="T"/>熟識中同時引發，而復說有先後次第？」</p><p xml:id="pT16p0839b0416" cb:place="inline">世尊
<lb n="0839b05" ed="T"/>吿曰：「彼於當來，先後次第而生起故，如是而
<lb n="0839b06" ed="T"/>說。」</p><p xml:id="pT16p0839b0602" cb:place="inline">復言：「世尊！何緣名色、六處、觸、受，說爲當
<lb n="0839b07" ed="T"/>來生身之相？」</p><p xml:id="pT16p0839b0706" cb:place="inline">世尊吿曰：「由彼是因受用依止，
<lb n="0839b08" ed="T"/>及是其因受用體故。」</p>
<lb n="0839b09" ed="T"/><p xml:id="pT16p0839b0901">復言：「世尊！若唯名生都無其色，斯有何過？」</p><p xml:id="pT16p0839b0917" cb:place="inline">世
<lb n="0839b10" ed="T"/>尊吿曰：「若一生中唯有其名不依色住，相續
<lb n="0839b11" ed="T"/>生起不應道理。」</p>
<lb n="0839b12" ed="T"/><p xml:id="pT16p0839b1201">復言：「世尊！若唯色生都無其名，斯有何過？」</p><p xml:id="pT16p0839b1217" cb:place="inline">世
<lb n="0839b13" ed="T"/>尊吿曰：「若唯有色無名執受，卽應散壞不得
<lb n="0839b14" ed="T"/>增長。」</p>
<lb n="0839b15" ed="T"/><p xml:id="pT16p0839b1501">復言：「世尊！若但說言識緣六處，斯有何過？」</p><p xml:id="pT16p0839b1517" cb:place="inline">世
<lb n="0839b16" ed="T"/>尊吿曰：「初受生時六處未滿，唯有身根及意
<lb n="0839b17" ed="T"/>根轉，應不可得由此兩根爲體。名色最初有
<lb n="0839b18" ed="T"/>故，次第增長，與後圓滿六處爲緣故，說名
<lb n="0839b19" ed="T"/>色是六處緣。」</p>
<lb n="0839b20" ed="T"/><p xml:id="pT16p0839b2001">復言：「世尊！若六處滿生身究竟，何緣復說觸
<lb n="0839b21" ed="T"/>受二種？」</p><p xml:id="pT16p0839b2104" cb:place="inline">世尊吿曰：「若於生身六處已滿，雖是
<lb n="0839b22" ed="T"/>受用所依究竟，而未得名受用究竟，由因及
<lb n="0839b23" ed="T"/>受，方得說名受用究竟。是故應知，要須受
<lb n="0839b24" ed="T"/>用所依究竟，及與受用因體究竟，方得說名
<lb n="0839b25" ed="T"/>生身究竟。」</p>
<lb n="0839b26" ed="T"/><p xml:id="pT16p0839b2601">復言：「世尊！如說無明爲緣生愛，又復說言受
<lb n="0839b27" ed="T"/>是愛緣。若唯無明是其愛緣、不緣於受，斯有
<lb n="0839b28" ed="T"/>何過？」</p><p xml:id="pT16p0839b2803" cb:place="inline">世尊吿曰：「愛有三種，應於一時三種
<lb n="0839b29" ed="T"/>俱起，由愛觀待受爲緣故，非一時起，由此
<pb n="0839c" ed="T" xml:id="T16.0717.0839c"/>
<lb n="0839c01" ed="T"/>道理，非唯無明與愛爲緣。」</p>
<lb n="0839c02" ed="T"/><p xml:id="pT16p0839c0201">復言：「世尊！若爾，此愛唯受爲緣，斯有何過？」</p><p xml:id="pT16p0839c0217" cb:place="inline">世
<lb n="0839c03" ed="T"/>尊吿曰：「應一切受皆是愛緣，然復有受非是
<lb n="0839c04" ed="T"/>愛緣，彼能爲緣斷滅諸愛，是故非唯受爲愛
<lb n="0839c05" ed="T"/>緣。」</p>
<lb n="0839c06" ed="T"/><p xml:id="pT16p0839c0601">復言：「世尊！若唯說愛與有作緣，不緣於取，斯
<lb n="0839c07" ed="T"/>有何過？」</p><p xml:id="pT16p0839c0704" cb:place="inline">世尊吿曰：「<anchor xml:id="nkr_note_orig_0839001" n="0839001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0839001" n="0839001"/><anchor xml:id="beg0839001" n="0839001"/>悕<anchor xml:id="end0839001"/>求名愛，於<anchor xml:id="nkr_note_orig_0839002" n="0839002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0839002" n="0839002"/><anchor xml:id="beg0839002" n="0839002"/>嶮<anchor xml:id="end0839002"/>惡趣無
<lb n="0839c08" ed="T"/>有悕求，然由所作非福行故，雖求善趣相違
<lb n="0839c09" ed="T"/>果生，彼果生時豈緣於愛？唯應用彼取爲其
<lb n="0839c10" ed="T"/>緣。又如所說無有愛者，悕求無有；求無有
<lb n="0839c11" ed="T"/>時，由造福行、不動行故，相違果生。此果生
<lb n="0839c12" ed="T"/>時豈緣於愛？唯應說彼取爲其緣。由此道理，
<lb n="0839c13" ed="T"/>非唯用愛與有爲緣。」</p>
<lb n="0839c14" ed="T"/><p xml:id="pT16p0839c1401">復言：「世尊！若取緣有，有緣生者，何緣不說
<lb n="0839c15" ed="T"/>取之與有以爲集諦？」</p><p xml:id="pT16p0839c1509" cb:place="inline">世尊吿曰：「愛能造作四
<lb n="0839c16" ed="T"/>種業故，一者此愛於其自體境界受中，能作
<lb n="0839c17" ed="T"/>貪味繫縛業故；二者此愛能作發起諸取業
<lb n="0839c18" ed="T"/>故；三者此愛能作令先所引行等成有業故；
<lb n="0839c19" ed="T"/>四者此愛能作死後續生業故。由是因緣，唯
<lb n="0839c20" ed="T"/>說此愛以爲集諦。」</p>
<lb n="0839c21" ed="T"/><p xml:id="pT16p0839c2101">復言世尊！若生老死，名色六處觸受爲相，於
<lb n="0839c22" ed="T"/>此生身何緣顯示生老死名。世尊吿曰：「爲顯
<lb n="0839c23" ed="T"/>如是生身之相，有三種苦成苦性故。」</p>
<lb n="0839c24" ed="T"/><p xml:id="pT16p0839c2401">復言：「世尊！生顯何苦？」</p><p xml:id="pT16p0839c2409" cb:place="inline">世尊吿曰：「生顯行苦。」
<lb n="0839c25" ed="T"/>復言：「世尊！老顯何苦？」</p><p xml:id="pT16p0839c2509" cb:place="inline">世尊吿曰：「老顯壞苦。」
<lb n="0839c26" ed="T"/>復言：「世尊！死顯何苦？」</p><p xml:id="pT16p0839c2609" cb:place="inline">世尊吿曰：「死顯苦苦。」
<lb n="0839c27" ed="T"/>復言：「世尊！如是四種生身之相，由生老死有
<lb n="0839c28" ed="T"/>何差別？」</p><p xml:id="pT16p0839c2804" cb:place="inline">世尊吿曰：「卽此四種生身之相，若
<lb n="0839c29" ed="T"/>次第生，若屬彼生，若如是生，應知是名生
<pb n="0840a" ed="T" xml:id="T16.0717.0840a"/>
<lb n="0840a01" ed="T"/>身生相。」</p><p xml:id="pT16p0840a0104" cb:place="inline">復言：「世尊！云何次第生身生相？」</p><p xml:id="pT16p0840a0116" cb:place="inline">世
<lb n="0840a02" ed="T"/>尊吿曰：「於其最初有下種生，從此無間有漸
<lb n="0840a03" ed="T"/>增生，從此無間有出胎生，從此無間有漸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0840001" n="0840001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0840001" n="0840001"/><anchor xml:id="beg0840001" n="0840001"/>長
<lb n="0840a04" ed="T"/>生<anchor xml:id="end0840001"/>。旣成長已，受用言說能得等生，如是品
<lb n="0840a05" ed="T"/>類名次第生。」</p><p xml:id="pT16p0840a0506" cb:place="inline">復言：「世尊！此屬誰生？」</p><p xml:id="pT16p0840a0514" cb:place="inline">世尊吿
<lb n="0840a06" ed="T"/>曰：「蘊、界、處<anchor xml:id="nkr_note_orig_0840002" n="0840002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0840002" n="0840002"/><anchor xml:id="beg0840002" n="0840002"/>生<anchor xml:id="end0840002"/>都無有我。所以者何？以諸蘊
<lb n="0840a07" ed="T"/>等漸增長故，其性無常，卽無常法有此生相。」</p>
<lb n="0840a08" ed="T"/><p xml:id="pT16p0840a0801">復言：「世尊！云何而生？」</p><p xml:id="pT16p0840a0809" cb:place="inline">世尊吿曰：「由命根力
<lb n="0840a09" ed="T"/>有暫時住，分限法故，其性無常，卽無常法
<lb n="0840a10" ed="T"/>如是而生。卽此四種生身之相，時分變異，應
<lb n="0840a11" ed="T"/>知能作五種衰損，說名爲老。」</p><p xml:id="pT16p0840a1112" cb:place="inline">復言：「世尊！云
<lb n="0840a12" ed="T"/>何名爲五種衰損？」</p><p xml:id="pT16p0840a1208" cb:place="inline">世尊吿曰：「一者鬚髮衰損，
<lb n="0840a13" ed="T"/>以彼鬚髮色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0840003" n="0840003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0840003" n="0840003"/><anchor xml:id="beg0840003" n="0840003"/>衰<anchor xml:id="end0840003"/>壞故；二者身相衰損，形色
<lb n="0840a14" ed="T"/>膚力皆衰損故；三者作業衰損，發言氣上喘
<lb n="0840a15" ed="T"/>息逾急，身戰掉故，住便僂曲，以其腰脊皆
<lb n="0840a16" ed="T"/>無力故，坐卽低屈身羸弱故，行必按杖，身
<lb n="0840a17" ed="T"/>虛劣故，凡所思惟智識愚鈍，念惛亂故；四
<lb n="0840a18" ed="T"/>者受用衰損，於現資具，受用劣故，於戲樂
<lb n="0840a19" ed="T"/>具，一切不能現受用故，於諸色根所行境界，
<lb n="0840a20" ed="T"/>不能速疾明利而行，或不行故；五者命根衰
<lb n="0840a21" ed="T"/>損，壽量將盡，隣近死故，遇少死緣，不堪忍
<lb n="0840a22" ed="T"/>故。卽於此四生身相中，復有六種死差別相：
<lb n="0840a23" ed="T"/>一者究竟死、二者不究竟死、三者自相死、四
<lb n="0840a24" ed="T"/>者不究竟死分差別相、五者究竟死分差別
<lb n="0840a25" ed="T"/>相、六者時非時死。應知此中自相死者，謂
<lb n="0840a26" ed="T"/>識離身，色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0840004" n="0840004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0840004" n="0840004"/><anchor xml:id="beg0840004" n="0840004"/>相<anchor xml:id="end0840004"/>滅沒差別之相，如是名爲生
<lb n="0840a27" ed="T"/>身相中名色等相由生老死而有差別。」</p><p xml:id="pT16p0840a2716" cb:place="inline">復言：
<lb n="0840a28" ed="T"/>「世尊！於緣起中說三種愛，一切皆是生身之
<lb n="0840a29" ed="T"/>緣。何緣處處多分，唯說欲界生身？」</p><p xml:id="pT16p0840a2914" cb:place="inline">世尊吿曰：
<pb n="0840b" ed="T" xml:id="T16.0717.0840b"/>
<lb n="0840b01" ed="T"/>「欲界生身相最麁故，易顯了故，非永解脫退
<lb n="0840b02" ed="T"/>還道故。」</p><p xml:id="pT16p0840b0204" cb:place="inline">復言：「世尊！如先所說諸引緣起，諸
<lb n="0840b03" ed="T"/>生緣起有十二分，於諸分中，幾是能引？幾
<lb n="0840b04" ed="T"/>是所引？幾是能生？幾是所生？」</p><p xml:id="pT16p0840b0412" cb:place="inline">世尊吿曰：「應
<lb n="0840b05" ed="T"/>知於此十二分中，無明與行及識一分，名爲
<lb n="0840b06" ed="T"/>能引；復有一分識及名色、六處、觸、受，名爲所
<lb n="0840b07" ed="T"/>引；復有一分受、愛、取、有，名爲能生；生及老
<lb n="0840b08" ed="T"/>死名爲所生，應知一分名色、六處及與觸、受，
<lb n="0840b09" ed="T"/>亦名所生。」</p><p xml:id="pT16p0840b0905" cb:place="inline">復言：「世尊！如是諸分，若引若生，
<lb n="0840b10" ed="T"/>爲一時起？爲次第起？」</p><p xml:id="pT16p0840b1009" cb:place="inline">世尊吿曰：「一時而起，
<lb n="0840b11" ed="T"/>次第宣說。」</p><p xml:id="pT16p0840b1105" cb:place="inline">復言：「世尊！如是諸分，若一時起，
<lb n="0840b12" ed="T"/>何因緣故，先說其引後說其生？」</p><p xml:id="pT16p0840b1213" cb:place="inline">世尊吿曰：「要
<lb n="0840b13" ed="T"/>由有引後有方生，非無引故。」</p>
<lb n="0840b14" ed="T"/><p xml:id="pT16p0840b1401">復言：「世尊！無明亦緣非理作意，何故唯說無
<lb n="0840b15" ed="T"/>明爲緣？」</p><p xml:id="pT16p0840b1504" cb:place="inline">世尊吿曰：「無明亦引非理作意與
<lb n="0840b16" ed="T"/>行爲緣，又從無明所生觸受爲緣生愛，是故
<lb n="0840b17" ed="T"/>偏說。」</p>
<lb n="0840b18" ed="T"/><p xml:id="pT16p0840b1801">復言：「世尊！略由幾相應知緣起？」</p><p xml:id="pT16p0840b1813" cb:place="inline">世尊吿曰：「略
<lb n="0840b19" ed="T"/>由三相應知緣起：一者由無動作知緣起相，
<lb n="0840b20" ed="T"/>二者由性無常知緣起相，三者由有堪能知
<lb n="0840b21" ed="T"/>緣起相。」</p>
<lb n="0840b22" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="close"><cb:jhead><title>分別緣起初勝法門經</title>卷上</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0837003" to="#end0837003"><lem wit="#wit.orig">大</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0837004" to="#end0837004"><lem wit="#wit.orig">加</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">跏</rdg></app>
<app from="#beg0837005" to="#end0837005"><lem wit="#wit.orig">說</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit4 #wit2">諸</rdg></app>
<app from="#beg0838001" to="#end0838001"><lem wit="#wit.orig">預</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">豫</rdg></app>
<app from="#beg0838002" to="#end0838002"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit5">名<note type="cf1">K10n0158_p0775b18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">明</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">名</rdg></app>
<app from="#beg0838003" to="#end0838003"><lem wit="#wit.orig">後</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">復</rdg></app>
<app from="#beg0838004" to="#end0838004"><lem wit="#wit.orig">誨</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">悔</rdg></app>
<app from="#beg0839001" to="#end0839001"><lem wit="#wit.orig">悕</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit4 #wit2 #wit3">希</rdg></app>
<app from="#beg0839002" to="#end0839002"><lem wit="#wit.orig">嶮</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">險</rdg></app>
<app from="#beg0840001" to="#end0840001"><lem wit="#wit.orig">長<lb n="0840a04" ed="T"/>生</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit4 #wit2">生長</rdg></app>
<app from="#beg0840002" to="#end0840002"><lem wit="#wit.orig">生</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">生生</rdg></app>
<app from="#beg0840003" to="#end0840003"><lem wit="#wit.orig">衰</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4 #wit2 #wit3">變</rdg></app>
<app from="#beg0840004" to="#end0840004"><lem wit="#wit.orig">相</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4 #wit2 #wit3">想</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0837003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0837003">大【大】，〔－〕【宋】【明】【宮】</note>
<note n="0837004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0837004">加【大】，跏【明】</note>
<note n="0837005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0837005">說【大】，諸【宋】【元】【明】</note>
<note n="0838001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0838001">預【大】，豫【宮】</note>
<note n="0838002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0838002">名【CB】【麗-CB】【宮】，明【大】</note>
<note n="0838003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0838003">後【大】，復【明】</note>
<note n="0838004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0838004">誨【大】，悔【宮】</note>
<note n="0839001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0839001">悕【大】下同，希【宋】【元】【明】【宮】下同</note>
<note n="0839002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0839002">嶮【大】，險【宮】</note>
<note n="0840001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0840001">長生【大】，生長【宋】【元】【明】</note>
<note n="0840002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0840002">生【大】，生生【宮】</note>
<note n="0840003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0840003">衰【大】，變【元】【明】【宮】</note>
<note n="0840004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0840004">相【大】，想【元】【明】【宮】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="taisho-notes">
<head>大正藏 校注</head>
<p>
<note n="0837003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0837003">〔大〕－【宋】【明】【宮】</note>
<note n="0837004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0837004">加＝跏【明】</note>
<note n="0837005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0837005">說＝諸【三】</note>
<note n="0838001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0838001">預＝豫【宮】</note>
<note n="0838002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0838002">明＝名【宮】</note>
<note n="0838003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0838003">後＝復【明】</note>
<note n="0838004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0838004">誨＝悔【宮】</note>
<note n="0839001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0839001">悕＝希【三】【宮】下同</note>
<note n="0839002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0839002">嶮＝險【宮】</note>
<note n="0840001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0840001">長生＝生長【三】</note>
<note n="0840002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0840002">生＋（生）【宮】</note>
<note n="0840003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0840003">衰＝變【元】【明】【宮】</note>
<note n="0840004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0840004">相＝想【元】【明】【宮】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>